Legitieme portie, geen simpele rekensom!

Printvriendelijke versie

Een kind dat door zijn vader of moeder wordt overgeslagen in het testament, of te weinig krijgt, kan een beroep doen op zijn legitieme portie. Maar hoe werkt dat eigenlijk?

De legitieme portie van een kind, is de helft van het deel dat het kind volgens de wet zou krijgen. Bijvoorbeeld iemand heeft 3 kinderen en onterft de jongste zoon in zijn testament. In het normale geval zou de zoon recht hebben op een derde deel van de erfenis. Nu hij is onterfd kan hij een beroep doen op de helft daarvan, dus een zesde deel.
Het kind dat een beroep kan doen op zijn legitieme portie wordt ook wel een legitimaris genoemd. De legitimaris uit het voorbeeld heeft recht op het een zesde deel, maar hij kan daarvoor alleen een geldbedrag opeisen. Hij heeft geen recht op bijvoorbeeld inboedelgoederen of sieraden en mag ook niet meebeslissen met de andere erfgenamen over wat er met het eigen huis gebeurt of hoe de uitvaart wordt geregeld.
Als de legitimaris wil berekenen wat de omvang van zijn een zesde deel is, zal hij de zogenaamde legitimaire massa moeten berekenen. Hiervoor is hij afhankelijk van de informatie die hij krijgt van de andere kinderen. Zij zullen hem moeten informeren over de baten in de nalatenschap maar ook over de schulden die er zijn. Ook zal onderzoek moeten plaatsvinden naar giften die de overleden ouder heeft gedaan. Niet altijd zijn die gegevens makkelijk te achterhalen. Het betreft in beginsel alleen de giften die de laatste vijf jaar voor overlijden zijn gedaan. Maar soms komen ook oudere giften in aanmerking, namelijk als een gift is gedaan in het vooruitzicht van benadeling van een legitimaris.
Als de legitimaris zelf al giften heeft ontvangen moeten die giften in mindering gebracht worden op de legitieme portie. Als een erfgenaam wel iets gekregen heeft, bijvoorbeeld de oude stacaravan, maar hij is hier niet zo blij mee en wil liever zijn een zesde deel in geld, dan moet hij opletten. Als hij het legaat van de stacaravan verwerpt en verklaart liever geld te willen, wordt hij gestraft: de waarde van de stacaravan wordt dan in mindering gebracht op zijn legitieme portie.
Heeft de legitimaris uitgerekend hoeveel hem toekomt dan zal hij zijn deel nog te gelde moeten maken, door het bij de andere erfgenamen of begiftigden op te eisen. Vaak zal ook een eventueel aanwezige executeur hier een rol bij vervullen.
Het blijkt wel dat een legitieme portie tot veel verwikkelingen aanleiding kan geven! Reden om u deskundig te laten adviseren als u met het onderwerp te maken heeft. Maak gerust een afspraak voor een oriƫnterend gesprek op ons kantoor.

Bron: ND 31-5-2012/2012.22.3005